ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) Արվեստի ինստիտուտը, Հայաստանում Ֆրանկոֆոնիայի երկամսյակի շրջանակում, առաջին անգամ կազմակերպեց «Հայ-ֆրանսիական մշակութային կապերի պատմությունից» միջազգային գիտական կոնֆերանս։ Այս միջոցառումը նշանավորում է նոր, շարունակական նախաձեռնության մեկնարկը՝ նվիրված հայ-ֆրանսիական մշակութային առնչությունների բազմադարյա և հարուստ պատմության ուսումնասիրությանը։

Ինստիտուտը, որը համարում է հայ ժողովրդի այլ ժողովուրդների հետ ունեցած մշակութային կապերի ուսումնասիրությունը իր գիտական առաջնահերթություններից մեկը, որոշեց այս ոլորտում կազմակերպել միջազգային գիտական կոնֆերանսների շարք։ Այս կոնֆերանսները կգումարվեն ամեն տարի ապրիլ ամսին՝ Ֆրանկոֆոնիայի երկամսյակի շրջանակներում։

Առաջին կոնֆերանսը, որը տեղի ունեցավ օրերս, ունեցավ ինքնատիպ առանձնահատկություն՝ պատվո հյուրի կարգավիճակով ներկայացնելով ՀՀ ազգային հերոս, ՍՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր, պրոֆեսոր Հովհաննես Չեքիջյանին։ Ըստ կազմակերպիչների՝ այս ձևաչափը նպատակ ունի ընդգծելու արվեստի և արվեստագիտության կարևոր դերը որպես մշակութային դիվանագիտության և փափուկ ուժի գործիք։

Կոնֆերանսի ընթացքում ներկայացվեցին բազմաթիվ զեկուցումներ, որոնք ընդգրկում էին հայ-ֆրանսիական մշակութային կապերի տարբեր ոլորտներ։ Ֆրանսահայ նկարիչների ստեղծագործությունների վերլուծությունից մինչև ֆրանսիական ճարտարապետության ազդեցությունը հայկական ճարտարապետության վրա, թատերական համագործակցությունից մինչև երաժշտական փոխազդեցություններ՝ զեկուցողները ներկայացրեցին իրենց հետազոտությունների արդյունքները։

Առավոտյան նիստում արվեստագիտության թեկնածու Մովսես Ծիրանի – Հերգելյանը ներկայացրեց ֆրանսահայ նկարիչներ Լևոն Մուրադովի, Էդմոն Քիրազի և Ժան Գազանջյանի ստեղծագործությունները։ ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի ճարտարապետության բաժնի ավագ գիտաշխատող Անուշ Տեր-Մինասյանը խորհրդարձեց ֆրանսիացի ճարտարապետ Օգյուստ Շուազիի «Ճարտարապետության պատմություն» աշխատությունը՝ ընդգծելով, թե ինչպես է այն հայկական ճարտարապետությանը տվել եվրոպական ճանաչում։

ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի թատրոնի բաժնի գիտաշխատող Գոռ Վանյանը քննության առավ 20-րդ դարի թատերագետ Գառնիկ Ստեփանյանի «Ակնարկներ սփյուռքահայ թատրոնի պատմության» երկհատորյակի առաջին հատորը՝ ցույց տալով, որ ֆրանսահայ թատրոնը շարունակել է արևմտահայ թատրոնի ավանդույթները։

ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի կերպարվեստի բաժնի ավագ գիտաշխատող Ռուզան Սարյանը բացահայտեց, որ Մարտիրոս Սարյանի արխիվում պահվող ֆրանսերենով գրված ծոցատետրը և նրա ուսուցչուհու՝ պոետ Մայա Կյուվիլիե-Կուդաշովա-Ռոլլանի անձը վկայում են նկարչի լեզվական և մշակութային կապի խորության մասին։

ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի կերպարվեստի բաժնի ավագ գիտաշխատող, արվեստագիտության թեկնածու Մարտին Հարությունյանը ներկայացրեց ֆրանսիական Օվերն–Ռոն–Ալպ շրջանի Հայ Առաքելական եկեղեցիների մասին իր ուսումնասիրությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են հայկական ճարտարապետական ավանդույթները ներդաշնակվում ֆրանսիական տեղական միջավայրի հետ։

Կոնֆերանսը եզրափակվեց Լիբանանից եկած երաժշտագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Եդուարդ Թորիկեանի զեկուցմամբ, որը լուսաբանեց հայ-ֆրանսիական երաժշտական առնչությունները՝ օրինակ բերելով ուշ միջնադարում Ներսես Շնորհալու և 19-րդ դարում հանրահայտ «Կիլիկիա» երգի դեպքերը։

Այս միջազգային գիտական կոնֆերանսը, որը համատեղում է Հայաստանի և արտերկրի առաջատար գիտնականների ու հետազոտողների, նպատակ ունի դառնալ հուսալի և հեղինակավոր հարթակ՝ հայ-ֆրանսիական մշակութային կապերի ուսումնասիրության արդյունքների ներկայացման և քննարկման համար։