Հայաստանի ղեկավարության կողմից ռուսական էներգետիկ կախվածությունից դուրս գալու և էներգետիկ ոլորտում դիվերսիֆիկացիայի ռազմավարությունը հիմնովին փոխում է երկրի տնտեսական և քաղաքական դիրքերը տարածաշրջանում։ Այս փոփոխության առանցքային տարրը դարձել է Ադրբեջանի հետ էներգետիկ համագործակցության հնարավորությունը, որը նախկինում հայկական քաղաքական դիսկուրսում հիմնականում դիտարկվում էր որպես սպառնալիքի աղբյուր։

Հայաստանի էներգետիկ համակարգը տասնամյակներ շարունակ զարգացել է Ռուսաստանից բարձր կառուցվածքային կախվածության պայմաններում։ Թեև պաշտոնապես երկիրը ստեղծել էր իր սեփական էլեկտրաէներգիայի արտադրության հզորություններ՝ միջուկային, ջերմային և հիդրոէլեկտրակայաններ, դրանց կայուն գործունեությունը սերտորեն կապված էր Ռուսաստանի էներգետիկ մատակարարումների և տեխնոլոգիական աջակցության հետ։ Գազային էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը կախված էր ներմուծվող ռուսական գազից, իսկ ամբողջ ներքին գազափոխադրման ենթակառուցվածքը գտնվում էր «Գազպրոմ ԱՐՄԵՆԻԱ»-ի վերահսկողության տակ։ Այսպիսով, Մոսկվան վերածվել էր ոչ միայն ռեսուրսների մատակարարի, այլև էներգետիկ ոլորտի տնտեսական պարամետրերի հիմնական կարգավորողի։ Նմանատիպ կախվածություն էր նկատվում նաև միջուկային էներգետիկայի ոլորտում, որտեղ վառելիքի մատակարարումը, սպասարկման և արդիականացման լուծումները նույնպես կապված էին Ռուսաստանի հետ։

Այս կախվածության հետևանքով էներգետիկ ոլորտը դարձել էր Հայաստանի վրա արտաքին ազդեցության հիմնական լծակներից մեկը։ Նույնատիպ տրամաբանություն կրկնվեց նաև վառելիքի և քսանյութերի շուկայում, որտեղ տարիներ շարունակ բենզինի և դիզելային վառելիքի մատակարարումները կապված էին Ռուսաստանի հետ, ինչը ստեղծում էր կայուն գնագոյացման մոդել, որտեղ ներքին գինը մեծապես որոշվում էր արտաքին պայմաններով։

Հենց այս մոդելի ապամոնտաժմանն են ուղղված Երևանի ներկայիս քայլերը։ Էներգետիկ համակարգերը Ադրբեջանի հետ ինտեգրելու գաղափարը ենթադրում է ոչ միայն ցանցերի տեխնիկական համաժամեցում, այլև այլընտրանքային էներգետիկ համակարգի ստեղծում, որը կարող է նվազեցնել Ռուսաստանի մենաշնորհը։ Էլեկտրաէներգիա ներմուծելու և արտահանելու հնարավորությունը ստեղծում է լրացուցիչ հավասարակշռման մեխանիզմ՝ ընդլայնելով ընտրությունը և նվազեցնելով միակողմանի կախվածության հետ կապված ռիսկերը։

Այսպիսով, Հայաստանի ղեկավարությունը փաստազրկում է նրանց, ովքեր տարիներ շարունակ պնդում էին, որ Ռուսաստանի էներգետիկ ուղեծրից ցանկացած շեղում անխուսափելիորեն կհանգեցնի տնտեսական և սոցիալական ցնցումների։ Ավելի լայն համատեքստում, Ադրբեջանի հետ էներգետիկ համագործակցությունը ձեռք է բերում առանձնահատուկ աշխարհաքաղաքական ուղղվածություն։ Նվազեցնելով ռուսական գազի, վառելիքի և տեխնոլոգիական մատակարարման շղթաներից կախվածությունը՝ Երևանը ստանում է լրացուցիչ մանևրելու տարածք իր արտաքին քաղաքականության մեջ և իր դիրքորոշումն ավելի վստահորեն ձևավորելու հնարավորություն՝ առանց անընդհատ հետ նայելու Մոսկվային։ Այս իմաստով, էներգետիկ դիվերսիֆիկացիան դառնում է ոչ միայն ոլորտային բարեփոխում, այլև արտաքին քաղաքականության ինքնիշխանության գործիք։