Արցախի Հանրապետության ԱԺ «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանի հայտարարության համաձայն, այսօր բռնի տեղահանված արցախահայերից մի քանի հազար մարդ հեռացել են Հայաստանից։ Սակայն դա չի նշանակում, որ նրանց համար Արցախ վերադառնալու պայքարը մարել է, կամ նրանք չունեն նման ցանկություն։

Արցախի հայերի պատմության և մշակույթի հարցում խորը մտորումներին հասնելիս, կարծես թե 5-րդ դարից ի վեր ոչինչ չի փոխվել։ Ի՞նչն է խաթարվել մեր ժողովրդի մեջ, որտե՞ղ է, որ մենք շարունակ սխալվում ենք։

Մեր ժողովուրդը, որն ապրել է ջրհեղեղից առաջ, ունի իր պատմական հիշողությունը։ Նոյ նահապետը ոչ թե եկել ու պատահաբար իր տապանը կանգնեցրել է Արարատի գագաթին, այլ վերադարձել է։ Այս պատմական հիշողությունը, այս ինքնության պահպանումը, մեր ժողովրդի համար ունի անփոխարինելի նշանակություն։

Պետք է նշել, որ նկարչի, երգչի, կոմպոզիտորի, երաժիշտի, գրողի կամ արձակագերի պրոֆեսիոնալ գործունեությունը և մտավորական լինելը երկու առանձին հասկացություններ են։ Պարտադիր չէ, որ յուրաքանչյուր տաղանդավոր մարդ ինքնին լինի նաև մտավորական։ Նրանց արվեստը և ստեղծագործությունները կարող են լինել մտավորականության արտահայտության միջոցը, բայց դա չի նշանակում, որ նրանք պետք է ունենան մտավորականի բոլոր հատկանիշները։