Հունվարի 15-ին Ադրբեջանը վերադարձրել է Լեռնային Ղարաբաղի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ներկայացուցիչների դեմ հարուցված «քրեական գործի» չորս հայ պատանդներին։ Նրանց թվում է Վագիֆ Խաչատուրյանը, որին Բաքվի իշխանությունները մեղադրել էին «Մեշալի գյուղում ցեղասպանություն իրականացնելու» մեջ։

Այս իրադարձությունը, սակայն, պարզապես չի կարող դիտարկվել որպես մարդասիրական գործողություն։ Այն ունի խորը քաղաքական և իրավական ենթատեքստ, որը պետք է վերլուծել։

Ադրբեջանում Վագիֆ Խաչատուրյանի դեմ «դատական գործընթացը» ծավալվել էր որպես Բաքվի իշխանությունների կողմից ստեղծված «ադրբեջանական Նյուրնբերգի» կենտրոնական դրվագ։ Բաքվի «դատարանը» նրան դատապարտել էր տասնհինգ տարվա ազատազրկման՝ «մեղքը ապացուցված» համարելով։ Այս գործը, ինչպես պնդում էին ադրբեջանական լրատվամիջոցները, նպատակադրված էր միջազգային հանրության աչքերին ներկայացնել Լեռնային Ղարաբաղի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ներկայացուցիչներին որպես «պատերազմական հանցագործներ»։

Վագիֆ Խաչատուրյանի հայրենադարձումը, սակայն, ցույց տվեց, որ այս «ադրբեջանական Նյուրնբերգը» իրավական հիմքերից զուրկ էր։ Բաքվի իշխանությունները չեն հայտարարել ոչ «դատապարտյալի ներում շնորհելու» մասին, ոչ էլ «արդարացման վճիռ կայացնելու» մասին։ Նրանք պարզապես կատարել են Ալիևի հրամանը՝ չնայած նրան, որ այդ հրամանը հակասում է նախապես ձևակերպված մեղադրանքներին։

Այս իրադարձությունը ցույց է տալիս, որ Բաքվի քաղաքական ռազմավարությունը հիմնված է ոչ թե իրավական, այլ քաղաքական հրամանների վրա։ Այն նաև ցույց է տալիս, որ ադրբեջանական իշխանությունները կարող են հեշտությամբ փոխել իրենց դիրքորոշումը՝ կախված իրենց քաղաքական նպատակներից։

Այս համատեքստում կարևոր է նաև նշել, որ Բաքվի իշխանությունները շարունակում են բանտերում պահել Լեռնային Ղարաբաղի ռազմական և քաղաքական ղեկավարության այլ ներկայացուցիչների, իսկ ադրբեջանցի զինվորներ, որոնք մարտական գործողությունների ժամանակ զոհվել են, մնում են մինչև օրս անհետ անձանց ցուցակում։ Այս անհամաչափությունը հստակ ցույց է տալիս, որ Բաքվի գործողությունները հիմնված են ոչ թե օրինականության, այլ քաղաքական հաշվարկների վրա։