Իմ հոդվածում, որը մեր թերթը հրապարակել էր ապրիլի 20-ին, անդրադարձ է արվել ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ նախկին պետ Օնիկ Գասպարյանի կողմից կազմակերպելու փակ հանդիպման առաջարկին։ Այս առաջարկը հաջորդել էր ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Սեյրան Օհանյանի՝ 44-օրյա պատերազմին առնչվող հայտարարությանը, որին նույնպես մեր թերթը մանրամասն անդրադարձել էր։

Ինքն իմ հոդվածում նշել եմ, որ «Հայաստան» խմբակցության կողմից պաշտպանության նախարարին առաջարկվել էր պատասխանել մեր հարցերին, սակայն նա, ըստ էության, խուսափել էր՝ հայտնում, թե հարմար չէ։ Հետևաբար, Օնիկ Գասպարյանի առաջարկը կարելի է դիտարկել որպես այս հարցերի շուրջ բացատրությունների և պարզաբանումների փորձ։

ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանը «Ազատության» միջոցով արձագանքելով առաջարկին, նշել է, որ Օնիկ Գասպարյանը հարցերի պատասխանել է քննիչ հանձնաժողովում։ Նրա խոսքով՝ գեներալը ներկայացրել է իր տեսակետը և բացատրություններ տվել, ուստի հարց է առաջանում՝ ի՞նչ նոր բան կարող է ասվել փակ հանդիպման ժամանակ։

Իրականում, Անդրանիկ Քոչարյանի դիտարկումը լիովին տեղին է։ Իշխանությունները կարող էին օգտվել Օնիկ Գասպարյանի առաջարկից՝ կազմակերպելով «անմեղ» քննարկում, որին հրավիրելով ներկայացնել անհայտ կորածների հարազատներից, որոնք մասնակցել են քննիչ հանձնաժողովի աշխատանքներին։ Սակայն, թերևս, այս պահին դա չի համապատասխանում նրանց քաղաքական ռազմավարությանը։

Ավելի կարևոր հարցն այն է, թե ինչու է պաշտպանության նախարարի և ԳՇ պետի նախկին ղեկավարը հրաժարվում՝ առնվազն թույլատրելի սահմանում հրապարակել Քննիչ հանձնաժողովի զեկույցը։ Սա թույլ կտար համեմատել Օնիկ Գասպարյանի ասածները Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունների հետ, ինչպես նշել էր Անդրանիկ Քոչարյանը՝ հատկապես Շուշիի հարցի շուրջ։

Հիշեցնենք, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 3-ին Շուշիի պաշտպանության հարցով հրահանգներ էին տրվել, սակայն հաջորդող օրերին, ըստ Օնիկ Գասպարյանի խորհրդատու Վլադիմիր Պողոսյանի հայտարարության, հրամանը չեղարկվել էր և Շուշիի պաշտպանության համար նշանակվել էր Սեյրան Օհանյանը։ Պողոսյանը նաև հստակ մեղադրել էր Արայիկ Հարությունյանին՝ ՊԲ հրամանատարի գրավոր հրամանը չեղարկելու համար։

Այս իրադարձությունները, ինչպես նաև Շուշիի պաշտպանության ոչ պատշաճ կազմակերպման գործով մեղադրվող Միքայել Արզումանյանի գործը, ցույց են տալիս, որ 44-օրյա պատերազմի հաջողությունները կամ ձախողումները պայմանավորված էին ոչ միայն ռազմական տեխնիկայի, այլև ռազմական ղեկավարության որոշումներով և հրահանգների կատարմամբ։

Այսպիսով, Օնիկ Գասպարյանի առաջարկը կարելի է դիտարկել որպես փորձ՝ ոչ թե նոր տեղեկություններ բացահայտելու, այլ ավելի լայն հասարակության առջև ճշգրտելու իր տեսակետը՝ հակադրելով այն այլ պատասխանատուների հայտարարություններին։ Սա կարող է նաև ծառայել որպես քաղաքական մարտահրավեր՝ պարտադրելով իշխանություններին հրապարակել զեկույցը և թույլ տալով հասարակությանը ինքնուրույն գնահատել իրադարձությունների ընթացքը։