Որպես լրագրող, ես հետեւում եմ ԱՄՆ-ի փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի եւ Ուշա Վենսի այցին Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր։ Այս այցը, որը տեղի ունեցավ 2026 թվականի փետրվարի 10-ին, ունեցավ անսպասելի եւ խորհրդանշական շրջադարձ։

Ջեյ Դի Վենսը եւ իր կինը այցելեցին Ծիծեռնակաբերդ՝ հարգանքի տուրք մատուցելու համար 1915 թվականին Օսմանյան կայսրության կողմից կազմակերպված եւ իրականացված հայերի ցեղասպանության զոհերին։ Նրանք դրեցին ծաղկեպսակ հավերժական կրակի մոտ եւ ստորագրեցին հյուրերի գիրքը՝ հարգանքի տուրք մատուցելով 1.5 միլիոն հայուհու եւ հայունու զոհերի հիշատակին։

Այս իրադարձության լուսանկարներն ու տեսանյութերը արագորեն տարածվեցին փոխնախագահի պաշտոնական X (Twitter) էջում։ Այնուամենայնիվ, ժամեր անց այդ գրառումը ջնջվեց։ Դրա փոխարեն տեղադրվեց նոր տարբերակ, որը պարունակում էր արարողության տեսանյութեր եւ լուսանկարներ, սակայն «ցեղասպանության» հիշատակումը հանվել էր։

Պաշտոնական հայտարարության համաձայն՝ սա «աշխատակցի սխալմունք» էր, որը կատարվել էր պատվիրակության անդամ չհանդիսացող անձի կողմից։ Սակայն այս բացատրությունը, իմ կարծիքով, չի համապատասխանում իրադարձության լուրջ բնույթին։

Փոխնախագահի պաշտոնական հաշիվները չեն կարող թույլ տալ, որպեսզի չստուգված բովանդակություն հրապարակվի, հատկապես այնպիսի կարեւոր եւ զգայուն դիվանագիտական այցերի ժամանակ, ինչպիսին այսն էր։ Այս գործողությունը, իմ վերլուծությամբ, միտումնավոր էր՝ հաշվարկված քայլ՝ հաճոյանալու Թուրքիային, որը ՆԱՏՕ-ի դաշնակցի է եւ համակարգված կերպով ժխտում է Ցեղասպանությունը՝ հետապնդում այն ճանաչողներին։

Այս ջնջումը ոչ թե պարզ սխալ էր, այլ անպատվաբեր դավաճանություն՝ հայ ժողովրդի, ճշմարտության եւ ամերիկյան բարոյական առաջնորդության նկատմամբ։ Այն ցավ է պատճառում վերապրածների եւ նրանց ժառանգներին։ Այն ցույց է տալիս, որ որոշակի շրջանակներում կարելի է հանձնվել քաղաքական հաշվարկներին՝ զոհաբերելով հումանիստական եւ բարոյական սկզբունքները։

Պատկերացրեք, եթե այցելելով Հոլոքոստի հուշարձան՝ հարգանքի տուրք մատուցելով զոհերին, այնուհետեւ ջնջեի «Հոլոքոստ» բառը՝ Գերմանիային չվիրավորելու համար։ Այսպիսի գործողություն կհետեւեր անմիջապես եւ արդարացված վրդովմունք։ Սակայն այստեղ, որտեղ հավերժացվում է անհավանական տառապանքների հիշատակը, վարչակազմը նախընտրեց ջնջել այն։