2025 թվականին Հայաստանի անազատության մեջ գտնվող անձանց շրջանում մահվան դեպքերի թիվը կրկնապատկվել է՝ հասնելով 24-ի։ Այս տվյալը հրապարակվել է Քրեակատարողական ծառայության կողմից։ Եթե մեկ տարի առաջ, 2024 թվականին, անազատության մեջ մահացել էր 12 մարդ, ապա 2025 թվականին այս թիվը կրկին կրկնապատկվել է։

24 դեպքից 16-ը եղել է կենսաբանական մահ, իսկ 8-ը՝ ինքնասպանություն։ 2024 թվականին արձանագրված 12 մահերը բոլորը կենսաբանական էին, իսկ ինքնասպանության դեպք չի արձանագրվել։

Մահվան դեպքերի կենտրոնացում

Մահվան ամենաշատ դեպքերը կատարվել են «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկում՝ 9 դեպք (2024 թվականին՝ 5)։ Մեկ դեպք արձանագրվել է «Վարդաշեն» ՔԿՀ-ում, իսկ «Աբովյան», «Գորիս», «Երևան-Կենտրոն» և «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկներում մահվան դեպքեր չեն գրանցվել։

Ինքնասպանության փորձերի աճ

Ինքնասպանության փորձերը ևս զգալիորեն ավելացել են։ 2024 թվականին ինքնասպանության փորձ էր կատարել 14 մարդ (19 դեպք), իսկ 2025 թվականին՝ 26 մարդ (46 դեպք)։ Այս աճը ցույց է տալիս, որ ոչ միայն անձանց թիվն է աճել, այլև մեկ անձի կողմից կատարվող ինքնասպանության փորձերի թիվը, ինչը խորհրդանշում է ծայրահեղ մտահոգիչ իրավիճակ։

Ինքնավնասման դեպքերի աճ

Անազատության մեջ գտնվող անձանց կողմից ինքնավնասման դեպքերի թիվը ևս աճել է։ 2025 թվականին ինքնավնասում է կատարել 183 մարդ (2024 թվականին՝ 205), իսկ ինքնավնասման ընդհանուր դեպքերի թիվը հասել է 617-ի (2024 թվականին՝ 626)։ Այս տվյալները վկայում են այն մասին, որ ինքնավնասման դեպքերի աճը պայմանավորված է ոչ միայն նոր անձանց ինքնավնասումներով, այլև նույն անձանց կողմից կատարվող բազմաթիվ փորձերով։

Հացադուլների աճ

Նախորդ տարի տարբեր բողոքներով հացադուլ է հայտարարել 202 դատապարտյալ և կալանավորված անձ (2024 թվականին՝ 298)։

Փորձագետի գնահատականը

Հասարակական վերահսկողություն իրականացնող դիտորդների խմբի անդամ Շուշան Խնկոյանը նշում է, որ 2025 թվականի վիճակագրական ցուցանիշները շատ մտահոգիչ են։ Նրա խոսքով՝ նման բարձր ցուցանիշներ վերջին անգամ գրանցվել էին մոտ 10 տարի առաջ, որից հետո նկատվել էր նվազման միտում, սակայն վերջին տարիներին դարձյալ աճ է գրանցվել։

Փորձագետը նշում է, որ դիտորդական խումբը ստացել է բազմաթիվ ահազանգեր, կատարել այցելություններ և ուղարկել գրություններ։ Ահազանգերի մեծ մասը վերաբերել է բուժօգնության որակի խնդիրներին։

«Մարդկանց բուժօգնությունը տրամադրվում է թերի, պատշաճ չի իրականացվում սպասարկումը։ Լուրջ խնդիր է նաև պատժի հետ անհամատեղելի հիվանդություն ունեցողների պատիժ կրելը, նրանք շարունակում են գտնվել քրեակատարողական հիմնարկում»,-ասում է Շ. Խնկոյանը։

Նա նաև նշում է, որ ինքնասպանության դիմած անձանց մեծ մասը հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցողներ են, որոնք քրեակատարողական հիմնարկներում պատշաճ բուժօգնություն չեն ստանում։

2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ից «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի գործունեությունը դադարեցվել է։ Շուշան Խնկոյանը նշում է, որ այս քայլը, թեև ողջունելի է, սակայն մտահոգություն է առաջացնում, քանի որ հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող անձանց բուժումը կատարվում է մասնագիտացված հիվանդանոցներում, մինչդեռ մյուսները դեռ պահվում են սովորական քրեակատարողական հիմնարկներում։