Հայաստանը պատմության մեջ առաջին անգամ ձեռք է բերում «V-BAT» տեսակի հետախուզական անօդաչուներ ԱՄՆ-ից։ Այս գործարքը, որը հայտարարվեց փետրվարի 9-ին, երբ իշխանություններն ավարտեցին բանակցությունները Երևանում ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի հետ, համարվում է երկու երկրների միջև ռազմական համագործակցության և արդեն իսկ գործող «Eagle Partner» զորավարժությունների շարունակություն։

Այս անօդաչուների ձեռքբերումը ինքնին չի կարող էականորեն փոխել հայկական բանակի մարտունակությունը։ Փորձագետներն այս գործարքի հիմնական նպատակը տեսնում են ավելի շատ քաղաքական, քան զուտ ռազմական տեսանկյունից։

Իմ կարծիքով, որևէ տեսակի անօդաչուի ձեռքբերումը կամ նույնիսկ զորքերի նոր տեսակի ստեղծումը չի կարող լուծել բանակի վերազինման խնդիրը։ Սրանք պալիատիվ միջոցներ են, որոնք ավելի շատ կապված են ռազմական ոլորտում ԱՄՆ-ի հետ մերձենալու ցանկության հետ։ ԱՄՆ-ն ակտիվորեն առաջ է մղում իր սպառազինության տեսակները, և այս գործարքը կարող է նշանավորել ռազմատեխնիկական համագործակցության հետագա պայմանագրերի սկիզբը։

Այս համակարգի ապահովումը պահանջում է ոչ միայն սպասարկում, այլև տեխնիկական աջակցություն, ինչպիսիք են ռադիոէլեկտրոնային պայքարի ապահովումը և «Starlink»-ի նման համակարգերի միջոցով կապի ապահովումը։ Անօդաչուները միայն մեկ տարր են ողջ համակարգում, և դրանց արդյունավետությունը կախված է այլ գործոններից, ինչպիսիք են տեղեկատվական աջակցությունը, հակահարձակման հնարավորությունները և մարդկային ռեսուրսները։

Ամերիկյան զենքի գնումը հաճախ կարևոր է ոչ թե որպես զուտ ֆինանսական գործարք, այլ որովհետև զենքի հետ մեկտեղ հաճախորդը ստանում է մի տեսակ «ծածկոց»։ Այս դեպքում, գործարքի գումարը մեծ չէ, բայց սա միայն սկիզբն է։ ԱՄՆ-ի համար սեփական ռազմարդյունաբերական համալիրի արտադրանքի իրացումն ավելի կարևոր է, քան քաղաքական քաշքշուկները։

Այս գործարքը նաև հայտնի է որպես ԱՄՆ-ի կողմից տարածաշրջանում իր ազդեցությունը պահպանելու և ամրապնդելու միջոց։ Այն հստակ ազդանշան է հայկական կողմին, որ ԱՄՆ-ը պատրաստ է աջակցել Հայաստանին, ինչը կարող է ունենալ ռազմական, տնտեսական և քաղաքական հետևանքներ։

Այս պաշտպանական գործարքի հետ կապված հարցերից մեկը նաև Ադրբեջանի արձագանքն է։ ԱՄՆ-ն միաժամանակ մերձենում է երկու երկրների հետ՝ Բաքվին և Երևանին, ինչը կարող է հանգեցնել այն, որ Ադրբեջանն այս անգամ զուսպ արձագանքի Հայաստանի կողմից ամերիկյան անօդաչուների ձեռքբերմանը։ Իրականում, Բաքուն կարող է նույնիսկ Վաշինգտոնի հետ շատ ավելի մասշտաբային ռազմական գործարք կնքել՝ փորձելով պահպանել իր դիրքերը տարածաշրջանում։

Այսպիսով, Հայաստանի կողմից ԱՄՆ-ից անօդաչուների ձեռքբերումը կարելի է դիտարկել որպես ռազմական համագործակցության նոր էջի բացում, որը, թեև կարող է ունենալ տեխնիկական առավելություններ, հիմնականում ծառայում է երկրի արտաքին քաղաքական նպատակներին՝ ամրապնդելով կապերը Արևմուտքի հետ։