Այս երկուշաբթի Հայաստանը կընդունի Միացյալ Նահանգների փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսին, որի այցը նախատեսվում է ազդարարել երկկողմ հարաբերությունների ոլորտում նոր հայտարարությունների մասին։ Այս այցը կլինի ամերիկյան պաշտոնատար անձի առաջին այցը Հայաստան՝ Դոնալդ Թրամփի նախագահության շրջանում։

Բանակցությունները կենտրոնացած կլինեն մի քանի կարևոր ոլորտների շուրջ։ Խոսվելու է խաղաղ միջուկային էներգիայի, անվտանգության և «կրիտիկական հանքանյութերի» հնարավոր համագործակցության մասին։

Հարցին, թե արդյոք ամերիկյան կողմը պատրաստվում է ուսումնասիրել Հայաստանի ընդերքը, մանրամասներ չի ներկայացվել։ Սակայն նշվել է, որ խոսքը վերաբերում է ոչ միայն պղնձի, այլև այլ հանքանյութերի հայտնաբերմանը։ Հայաստանը հույս ունի, որ ամերիկյան գործընկերները կօգնեն բացահայտել երկրի ընդերքում առկա կարողությունները՝ օգտագործելով իրենց տեղեկատվական շտեմարանները և հավելյալ ուսումնասիրությունների միջոցով։

Այցի հիմնական թեմաներից մեկը խաղաղ միջուկային էներգիայի ոլորտն է։ Երևանը պաշտոնապես հայտարարել է, որ պատրաստվում է կառուցել փոքր մոդուլային ատոմակայան, որը կփոխարինի Մեծամորի ատոմակայանի էներգաբլոկին։ Այս ծրագրի իրականացման համար անհրաժեշտ է «Մեկ, երկու, երեք համաձայնագրերի» համակարգը, որի վերաբերյալ բանակցությունները, ըստ տեղեկացված աղբյուրների, նախորդ տարվա ընթացքում բավականին ակտիվ էին։ Հույս կա, որ այս բանակցությունները կհաջողվեն և առաջին փուլն առնվազն մեծ առաջընթաց կունենա այցի ընթացքում։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը նախապես հայտարարել էր, որ Ջեյ Դի Վենսի այցի նպատակներից է խաղաղության ջանքերը շարունակելը և Սյունիքով Ադրբեջանը Նախիջևանին կապող TRIPP-ի նախագծի առաջ մղումը։ Ըստ նախագահի հայտարարության՝ երկու երկրները նաև կկնքեն «Հայաստանի հետ խաղաղ միջուկային համագործակցության հիանալի համաձայնագիր»։

Արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը նշել է, որ նախագահ Թրամփի հրամանագրի համաձայն, ամերիկյան արտադրության կիսահաղորդիչների մի մասը արդեն Հայաստան է հասել։

Այցի հիմնական նպատակը, փորձագետների կարծիքով, քաղաքական է՝ TRIPP-ի իրագործումը։ Ուշադրության կենտրոնում կլինի նաև օգտակար հանածոների ոլորտում համագործակցությունը, որը կարող է նպաստել Հայաստանում ռուսական և իրանական ազդեցության թուլացմանը։ ԱՄՆ երկրաբանական ծառայությունը շուրջ 50 ապրանքների խումբ գնահատել է որպես երկրի ազգային անվտանգության համար կենսական, որոնց շարքում են նաև հազվագյուտ հողային տարրերը։ Հայաստանում որոշ հազվագյուտ հողային տարրեր կան, և դրանց մասին հետազոտություններ են ընթանում Գիտությունների ազգային ակադեմիայում։

ԱՄՆ-ի նոր հրամանագրի համատեքստում, որը սահմանում է Իրանի հետ առևտուր իրականացնող երկրների նկատմամբ մաքսատուրք, հարց է առաջանում, թե արդյո՞ք Երևանը Թեհրանի հետ առևտրային կապերի կարևորությունը ներկայացրել է Վաշինգտոնին։ Այս հարցին կառավարությունը մինչ այս պահը չի անդրադարձել։