Այսօր կայացած «Հայաստանը և խաղաղությունը ռիսկերի ու հնարավորությունների խաչմերուկում» քննարկման ընթացքում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հնչեցրեց մի կարևոր մտքի շուրջ, որը ստիպում է վերագնահատել մեր երկրի ապագայի մասին մտածելակերպը։

Իմ վերլուծության համաձայն, վարչապետի ելույթը պարունակում է մի քանի հիմնարար հայտարարություններ, որոնք, թեև առաջին հայացքից կարող են թվալ անսպասելի կամ նույնիսկ վիճելի, իրենց մեջ պարունակում են խորը փիլիսոփայական և ռազմավարական հիմքեր։

Հիմնական մտքի էությունը

Փաշինյանը համեմատեց Հայաստանը Սինգապուրի հետ՝ նշելով, որ մեր երկրի տարածքը, որը գրեթե հավասար է Սևանա լճի ⅔-րդին, բնակչության ծանրաբեռնվածության տեսանկյունից 10 անգամ ավելի է, քան Սինգապուրը, որի բնակչությունը 5 միլիոնից ավելի է։ Այս համեմատությունը, թերևս, ամենաակնառու կերպով է ներկայացնում ելույթի հիմնական գաղափարը։

Ի՞նչ են նշանակում «դժբախտ, դժգույն» տարածքները

Վարչապետը հստակորեն նշեց, որ մեր երջանկությանն ու անվտանգությանը խանգարում է ոչ թե Արցախը, այլ ինքնին Հայաստանի տարածքային չափը՝ 3 միլիոն բնակչության համար։ Նա առաջարկում է կենտրոնանալ ոչ թե տարածքի ընդլայնման, այլ բնակչության կենտրոնացման վրա՝ նշելով, որ «նոր Սինգապուր դառնալու համար մեզ ընդամենը Երևանն է պետք և Կոտայքի, Արմավիրի, Արարատի ու Արագածոտնի մարզերը»։

Այս հայտարարությունը կարելի է մեկնաբանել որպես կոչ՝ կենտրոնանալու ոչ թե աշխարհագրական սահմանների, այլ մարդկային կապիտալի, տեխնոլոգիական զարգացման և տնտեսական աճի վրա։ Իրավիճակը նման է այն բանին, երբ ավելի արդյունավետ է ոչ թե ավելի մեծ գյուղատնակ ունենալ, այլ ավելի փոքր, բայց ավելի կենտրոնացված և զարգացած քաղաք։

«Իրական Հայաստանը»

Վերջում, վարչապետը հակիրճ, բայց խորհրդանշական արտահայտությամբ ամփոփեց իր մտքերը՝ «Իրական Հայաստանը՝ կստանաք «իրական Հայաստան»»։ Սա կարելի է ընկալել որպես կոչ՝ ընդունելու այն փաստը, որ մեր ապագան կախված չէ անցյալի հաշտարարությունից կամ տարածքային պահանջներից, այլ ներկայի ռազմավարական որոշումներից և ապագայի կառուցվածքային բարեփոխումներից։

Այսպիսով, ելույթը կարելի է համարել ոչ թե ռեալիստական կամ ռոմանտիկ տեսլականի հերքում, այլ այլընտրանքային, ռազմավարական ուղղության առաջարկ՝ կենտրոնանալու մեր ներուժի վրա՝ ոչ թե տարածքի, այլ մարդկանց և նրանց ստեղծած արժեքների։