Հայաստանը գտնվում է վտանգավոր կետում, որտեղ ներքին լարվածությունը և արտաքին սպառնալիքները ստեղծում են այնպիսի համադրություն, որը կարող է ունենալ կործանարար հետևանքներ երկրի համար։ Իրավիճակը նման է այն բանին, որ երկիրը գտնվում է փոթորկի մեջ, իսկ նրա բոլոր բնակիչները՝ իրենց տարբեր «նավերով», չեն հասկանում, որ պետք է միավորվել՝ փոթորկից դուրս գալու համար։

Այս վտանգի հիմքում ընկած է մի քանի հիմնարար խնդիր, որոնք, թվում է, իշխանությունը ոչ միայն չի փորձում լուծել, այլև ակտիվորեն խորացնում է։

1. Ներքին լարվածության խորացում

Հայաստանյան հասարակությունը արդեն երկար տարիներ է գտնվում խորը պառակտվածության մեջ։ Ցանկացած իշխանություն, ընտրություններից հետո, սովորաբար ձգտում է այս լարվածությունը թուլացնել՝ հասարակությանը հանգստացնելու համար։ Սակայն Հայաստանում ընտրություններից հետո իշխանությունը շարունակում է հասարակության զգալի մասին համարել թշնամի։

Այս մոտեցումը ոչ միայն աննորմալ է, այլև վտանգավոր։ Իշխանության պետք է ունենա իր քաղաքական մրցակիցների հետ որոշակի, թեև նվազագույն, հաղորդակցության ճանապարհներ։ Հայաստանում սա բացակայում է։ Իշխանությունը իր մրցակիցներին հասկանալու համար դիմում է միայն իրավապահ համակարգին՝ բռնի ճնշումներ և դատական հետապնդումներ իրականացնելով։ Սա ոչ միայն իշխանության համար է վտանգավոր, այլև խորացնում է հասարակության կիսումը։

Այս քաղաքականությունը հանգեցնում է այն բանին, որ 600 հազար և ավելի մարդիկ իրենց զգում են օտարացած երկրի կյանքից։ Այսպիսի վիճակը չի կարող երկար շարունակվել՝ առանց երկրի կայունությանը սպառնալու։

2. Լեգիտիմության խնդիր

Իշխանության լեգիտիմությունը հիմնական խնդիրներից է մեկը։ Երբ վարչապետը հայտարարում է, որ Ազգային ժողովը պետք է աշխատի միայն իր կուսակցության պատգամավորներով, նա ինքն էլ լավ գիտի, որ դա իրականություն չէ։ Ցանկացած իշխանության համար շատ ավելի լավ է ունենալ ԱԺ-ում իրեն սուր քննադատող ընդդիմություն, քան՝ աշխատել մենակով։ Իշխանության լեգիտիմությունը հենց այն պահին սկսում է կորչել, երբ այն փորձում է աշխատել առանց ընդդիմության։

ԲՀԿ-ի շուրջ ընթացող իրադարձությունները վաղուց դադարել են ԲՀԿ-ի խնդիր լինելուց։ ԿԸՀ-ի կողմից կատարված քաղաքական-տեխնիկական մանևրը փոխեց ամբողջ ընտրությունների էությունը։ Եթե ԲՀԿ-ն չանցնի ԱԺ, և իշխանությունը գնա կոշտ-արգելակիչ մեխանիզմով, ապա այս ԱԺ-ն որևէ մեկի կողմից չի համարվի լեգիտիմ։ Նույնիսկ իշխանական շրջանակներում, նույնիսկ Արևմուտքում, այս հարցը կշահարկվի ի վնաս Հայաստանի։

3. Տնտեսական անվտանգության վտանգավոր անտեսում

Հայաստանը գտնվում է ռուսական սահմանափակումների ազդեցության տակ։ Իշխանությունը և տնտեսվարողները լավ գիտեն, որ սուբսիդիաները և եվրոպական այլընտրանքային շուկաները իրավիճակային PR-են, իսկ ոչ թե տնտեսական լուծում։ Ցանկացած իշխանություն պետք է փորձի լուծել Ռուսաստանի հետ տնտեսական պատերազմի խնդիրը։ Դրա առաջին պայմանը Հայաստանում իշխանության կողմից գեներացվող հակառուսական հիստերիայի վերացումն է։

Թե ինչու՞ է իշխանությունը չի գնում այս պարզ քայլերին, հասկանալու համար հիմք չկա։

4. Արտաքին ճակատի վրա ծավալվող ճնշումներ

Ադրբեջանը և Թուրքիան նույնպես ավարտեցին իրենց ներքին քաղաքական գործընթացները։ Ադրբեջանը կոշտ կերպով կսրի իր պահանջները՝ Թրամփի խաղաղությանը չվնասելու համար։ Հայաստանը հանկարծ կհասկանա, որ իր մյուս տարածքների և ադրբեջանական մյուս պահանջների վրա չի գործում Թրամփի խաղաղության երաշխիքը։

Այս ներքին մթնոլորտը, այս լեգիտիմության ԱԺ-ն և այս տնտեսական իրավիճակը միասին ստեղծում են այնպիսի զարգացում, որը առաջին հերթին չի բխում իշխանության շահերից։ Այդ դեպքում ինչո՞ւ է իշխանությունը գնում այդ ընթացքին։

Հայաստանը պետք է հասկանա, որ այն շատ փոքր և վտանգավոր երկիր է, որը գտնվում է ընդհանուր նավի մեջ, որը մտել է վտանգավոր մի փոթորկի մեջ։ Իշխանական և ընդդիմադիր ուժերը պետք է հասկանան, որ նրանք տարբեր «նավերով» չեն ընթանում այս ամենի միջով, և սպառնալի զարգացումները կոլապսի են բերելու մեր ամբողջ երկիրը։ Հայաստանն այլևս չունի որևէ ստրատեգիական խորություն՝ խուսանավելու համար։