ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարությունը, թե ՀԱՊԿ-ի պատճառով Հայաստանին զենք չէին վաճառում, իմ կարծիքով, մանիպուլյացիա է։ Այս եզրահանգումը ես կազմել եմ՝ վերլուծելով վարչապետի հայտարարությունների և դրանց համատեքստի հիման վրա։

Ավելի վաղ, «Հայաստանը և խաղաղությունը ռիսկերի խաչմերուկում» քննարկման ընթացքում, վարչապետը հայտարարել էր, որ ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի մասնակցությունը լրջագույն խոչընդոտ էր միջազգային զենքի շուկային հասանելիություն ունենալու համար։ Սա նոր պատճառ է, որը, իմ կարծիքով, նա փորձում է գտնել ՀԱՊԿ-ի հետ հարաբերությունները խզելու համար։

Հիշեցնեմ, որ նախկին հիմնավորումը, որը հիմնված էր ՀԱՊԿ-ի քաղաքական գնահատականի բացակայության վրա Ադրբեջանի գործողությունների նկատմամբ, արդեն հերքվել է Երևանի սեփական վարքագծի միջոցով։

Ես ուզում եմ հիշեցնել, որ Հայաստանը դժգոհություն էր արտահայտում այն առնչությամբ, որ ՀԱՊԿ-ն Ջերմուկի ուղղությամբ երկօրյա մարտերից հետո կատարվածը ոչ թե Հայաստանի տարածքի օկուպացիա էր գնահատել, այլ խոսել էր սահմանազատման և սահմանագծման հետ կապված խնդիրների մասին՝ սահմանային միջադեպ որակելով տեղի ունեցածը։ Սակայն 2024 թվականից Երևանը սկսեց օգտագործել հետևյալ ձևակերպումը, որ այդ տարածքների հարցը կլուծվի սահմանազատման և սահմանագծման միջոցով։ Այլ կերպ ասած՝ Երևանն ուղղակիորեն կրկնում էր արդեն այն, ինչ ասել էր ՀԱՊԿ-ն 2022 թվականից։ Այդ դեպքում առաջանում է հարց, թե ի՞նչ հիմքով է Երևանը կայացրել ՀԱՊԿ-ի անդամությունը սառեցնելու որոշումը։

Իհարկե, երրորդ երկրները Հայաստանին սպառազինություն են վաճառել նաև այն ժամանակ, երբ երկիրը եղել է ՀԱՊԿ ակտիվ անդամ, բայց սպառազինության ծավալները չեն եղել մեծ, քանի որ այլ երկրները պարզապես խուսափել են Արցախի հարցում որևէ հակադրության մեջ մտնել Ադրբեջանի հետ, Հայաստանի հանդեպ որևէ պատասխանատվություն ստանձնել սպառազինության մասշտաբային մատակարարումներով։

Ես վստահ եմ, որ սպառազինության մատակարարումների առումով պատկերը փոխվել է այն բանից հետո, երբ Արցախը ամբողջությամբ անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության ներքո։ Ուստի Փաշինյանի համար անհրաժեշտություն է առաջացել մեկ այլ «հիմնավորում» գտնել, և նա գտել է՝ հայտարարելով, թե ՀԱՊԿ-ի պատճառով Հայաստանին զենք չէին վաճառում։

Հիշեցնենք, որ 2024 թվականի փետրվարին հայտնի դարձավ, որ Երևանը սառեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին։ Այս որոշումը, իմ կարծիքով, հիմնված է այլ, ավելի բարդ և ռազմավարական հաշվարկների վրա, քան պարզապես զենքի մատակարարումների խոչընդոտը։