Այսօր Երևանի պետական համալսարանը (ԵՊՀ) պաշտոնապես ներկայացրեց իր նորագույն և բացառիկ հզորությամբ գերհամակարգչային կենտրոնը։ Կենտրոնը, որի ստեղծումը նպատակ ունի խթանելու Հայաստանի գիտական և տեխնոլոգիական զարգացումը, այսօր այցելեցին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, Ազգային ժողովի փոխնախագահ Հակոբ Արշակյանը, պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը, կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը և բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը։

ԵՊՀ ռեկտոր Հովհաննես Հովհաննիսյանը ներկայացրեց կենտրոնի ստեղծման պատմությունը և տեխնիկական առանձնահատկությունները։ Նախագիծը իրականացվել է Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության (ԿԳՄՍՆ) կողմից գիտահետազոտական կազմակերպությունների վերազինման ծրագրի շրջանակում։ 2024 թվականին ԵՊՀ-ին հատկացվել է 3,4 մլրդ դրամ, որի շնորհիվ հնարավոր եղավ ստեղծել այս նորագույն ենթակառուցվածքը։

Կենտրոնի հիմնական հանդիսավորությունը գերհամակարգչն է, որը համալրված է 64 NVIDIA H100 հաշվողական քարտերով։ Գերհամակարգչի լիարժեք գործարկումն ապահովելու և դրա արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով 2025 թվականին կրճատվել է ևս 1,17 մլրդ դրամ, որը նախատեսված է տվյալների մշակման կենտրոնի զարգացման համար։ Գերհամակարգչի տեղակայման և փորձարկման գործընթացը, որը տևել է մոտ երկու տարի, ավարտվել է վերջին օրերին։

Ըստ նախարարության տեղեկությունների՝ այս բացառիկ հաշվարկային հզորություն ունեցող գիտական ենթակառուցվածքը հիմնարար նշանակություն ունի Հայաստանի արհեստական բանականության և բարձրարտադրողական հաշվարկների ոլորտներում կարողությունների ձևավորման համար։ Այն կխթանի գիտական հետազոտությունների զարգացումը, նորարարական ծրագրերի իրականացումը և կրթական գործընթացների արդիականացումը։

Գերհամակարգչի հիմնական օգտատերերն են լինելու մեքենայական ուսուցմամբ և արհեստական բանականությամբ զբաղվող հետազոտական խմբերը։ Այն հասանելի կլինի նաև հարակից ոլորտների գիտական խմբերին, ինչպիսիք են հաշվարկային ֆիզիկան, նյութագիտությունը, հաշվարկային քիմիան, առողջապահությունը, կենսաբժշկական հետազոտությունները, կլիմայի մոդելավորումը, ռոբոտատեխնիկան և ինքնավար համակարգերը։

Այս նախագիծը համապատասխանում է կառավարության կողմից գիտության ոլորտում իրականացվող լայնածավալ բարեփոխումների ռազմավարությանը, որի արդյունքում ոլորտի պետական ֆինանսավորումը 2018 թվականից սկսած շուրջ եռակի աճ է գրանցել։

Վարչապետը նաև ծանոթացել է ԵՊՀ Սարգիս և Մարի Իզմիրլյանների անվան գրադարանի նախասրահի վերանորոգման աշխատանքներին։ Գրադարանի առաջին հարկի նախասրահը հիմնանորոգվում է, արդիականացվում է լուսավորության համակարգը, և տեղադրվում ապակեպատ տանիք՝ ստեղծելով նորարարական միջավայր։