ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի Հայաստան այցելությունը, իմ համոզմունքով, ավելի քան պարզապես բարձրաստիճան դիվանագիտական միջոցառում էր։ Սա իրականում պատմական իրադարձություն է, որը նշանակալիորեն փոխում է Հայաստանի դիրքը աշխարհում։

Այս փոփոխությունը, սակայն, ոչ բոլորին է հաճախորդորեն ընդունվում։ Ովքեր փորձում են այս հանդիպումները վարկաբեկել, իմ կարծիքով, ոչ թե քաղաքական մեկնաբաններ են, այլ գործակալական ցանցի անդամներ, որոնց նպատակը Հայաստանի զարգացումը արգելակելն է, իսկ իրենց գործողությունները՝ սպասարկելն են իրենց նեղ անձնական շահերը։

Ինչու՞ է սա այդքան կարևոր։ Պարզ է՝ ԱՄՆ-ն այժմ Հայաստանի համար դառնում է շատ ավելի կարևոր գործընկեր։ ԱՄՆ-ն ունի շահեր այստեղ, և այս շահերը համընկնում են մեր շահերի հետ։ Սա նշանակում է, որ Հայաստանը դուրս է գալիս ոչ միայն տարածաշրջանային, այլև գլոբալ խաղի։ Մենք դառնում ենք խաչմերուկ, և մեր դերը և նշանակությունը փոխվում են։

Այս նոր իրադրությունը, սակայն, ունի իր պատմական համատեքստը։ Տարիներ շարունակ Հայաստանը գտնվում էր շրջափակման մեջ, և այս շրջափակումը հնարավորություն էր տվել որոշակի դերակատարների՝ հարստանալու։ Թրիփպի (TRIPP) տրանսպորտային միջանցքի բացումը, իմ կարծիքով, ոչ միայն Հայաստանի շնչառությունը կբարելավի, այլև կփակի Քոչարյանի և Կարապետյանի քաղաքական և տնտեսական շնչառությունները։ Երբ պարզվում է, որ Հայաստանը հետաքրքրում է աշխարհի գերտերություններին, նրանց հնարավորությունները զգալիորեն նվազում են։

Այս համատեքստում կարևոր է նաև նշել ռուսական կողմի դիրքորոշումը։ Իմ տեսակետով, ռուսական կողմը չի գործում մեր շահերով։ Նրանք ցանկանում են ապահովել արտատարածքային միջանցք, ինչը, իմ կարծիքով, հակասում է Հայաստանի անկախության և տարածքային ամբողջականության սկզբունքին։ Մեզ հետ վերջնագրերի լեզվով խոսելը այլևս անթույլատրելի է։

Այս ամենի ֆոնին, իմ կարծիքով, ռուսական կողմնորոշում ունեցող քաղաքական ուժերը Հայաստանում կարող են միայն սրբիչի գործարան հիմնել, բայց ոչ բարձր տեխնոլոգիական կամ այլ ռազմավարական նշանակություն ունեցող գործարաններ։ Քանի որ նրանք, ըստ էության, սպասարկում են այլ երկրների տնտեսական և քաղաքական շահերը։

Այս ամենը հանգեցնում է մի պարզ եզրակացության․ Հայաստանը պետք է շարունակի իր ռազմավարությունը՝ գործելով հանուն Հայաստանի Հանրապետության շահի, նույնիսկ եթե դա նշանակում է չխոսել ՌԴ-ի դեմ։ Սա այլևս ձևական քաղաքականություն չէ, այլ ազգային գոյության հարց։