ԱՄՆ-ը պատրաստվում է գործարկել իր նոր աշխարհաքաղաքական նախաձեռնությունը՝ «Մետաքսե յոթնյակ +» (Silk Road Economic Belt +), որի նպատակն է արմատապես փոխել Կենտրոնական և Հարավային Ասիայի տնտեսական լանդշաֆտը։ Այս նախագիծը, որի մասին տեղեկությունը տարածվել է Իրանի շուրջ ծավալվող բարդ իրավիճակի ֆոնին, նախատեսում է առևտրային և կոմունիկացիոն ռազմավարական կապերի ստեղծում, որը թույլ կտա տարածաշրջանին ավելի լայն ինտեգրացիայի և համաշխարհային շուկա մուտքի հնարավորություն ստանալ՝ նվազեցնելով արտաքին մի քանի դերակատարներից կախվածությունը։

Ըստ աղբյուրների՝ ծրագրում ընդգրկվելու առաջարկություն է արվել Ադրբեջանին, Կենտրոնական Ասիայի հինգ երկրներին և Աֆղանստանին։ Այս տեղեկությունը հայտնվել է ռուսաստանյան կողմից ադրբեջանական մամուլում որևէ արձագանք չունենալու պայմաններում, ինչը նշանակալի է, քանի որ այն հաջորդում է ռուս-ադրբեջանական դաշնակցային գործընկերության վերաբերյալ որոշումից ընդամենը օրեր հետո։

Ադրբեջանի ներգրավումը նախագծում պայմանավորված է երկրի կոմունիկացիոն ենթակառուցվածքների գրավչությամբ։ Ամերիկյան կողմը հատկապես կարևորում է Ալյաթ նավահանգստի «հանգուցային դերը»։

Այս հարցում առավել ուշագրավ է այն հանգամանքը, թե արդյոք Ադրբեջանի մասնակցությունը պետք է ընկալվի որպես պարզապես «տեխնիկական» կամ «համակարգային»։ Ինչպե՞ս է ԱՄՆ-ը տեսնում Բաքվի դերը՝ Կենտրոնական Ասիայի ինտեգրացիոն նախագծում։

Այս հարցին պատասխանելու համար պետք է վերլուծել մի քանի գործոն։

1. Ադրբեջանի կոմունիկացիոն ենթակառուցվածքների ռազմավարական նշանակությունը․ Ալյաթ նավահանգիստը, որպես Կասպից ծովի հյուսիսային ափին գտնվող խոշոր կենտրոն, կարող է դառնալ Ասիայի և Եվրոպայի միջև առևտրային ճանապարհների կարևոր կետ։ Այն ունի նաև ռազմավարական նշանակություն՝ ի հաշիվ իր գտնվելու վայրի և ինֆրաստրուկտուրայի։

2. ԱՄՆ-ի ռազմավարական նպատակները տարածաշրջանում․ ԱՄՆ-ի նպատակը ոչ միայն Կենտրոնական Ասիայի տնտեսական զարգացումն է, այլև տարածաշրջանում իր ազդեցության ոլորտը լայնելը՝ Ռուսաստանի և Չինաստանի ազդեցությանը հակակշռելով։ Ադրբեջանի ներգրավումը, որը հանդիսանում է Ռուսաստանի և Իրանի հետ սահմանակից երկիր, կարող է դիտարկվել որպես ԱՄՆ-ի ռազմավարական խաղը՝ տարածաշրջանում իր դիրքերը ամրապնդելու համար։

3. Ադրբեջանի դերը Հարավային Կովկասում․ ԱՄՆ-ի կողմից Բաքվին «համակարգաստեղծ կարգավիճակ» վերապահելը կարող է նշանակել, որ ԱՄՆ-ը ցանկանում է Բաքվին տրամադրել ավելի մեծ ազդեցություն և դեր՝ ոչ միայն տնտեսական, այլև աշխարհաքաղաքական առումով։ Սա կարող է նշանակել, որ ԱՄՆ-ը ցանկանում է Բաքվին դարձնել տարածաշրջանում իր ռազմավարական գործընկեր և դաշնակից՝ Ռուսաստանի և Իրանի ազդեցությանը հակակշռելու համար։

Այս ամենը միասին վերցրած ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանի մասնակցությունը «Մետաքսե յոթնյակ +» նախագծում պետք է դիտարկվի ոչ թե որպես պարզապես տեխնիկական, այլ որպես «համակարգային»։ Այն ոչ միայն կապված է ինֆրաստրուկտուրային հնարավորությունների հետ, այլև ունի ռազմավարական, աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային դինամիկայի հետևանքներ, որոնք կարող են փոխել ողջ տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական հավասարակշռությունը։